اگر برنامه‌تان فقط روی ویندوز اجرا میشود (مثل برخی نرم‌افزارهای .NET Framework، متاتریدر یا ابزارهای دسکتاپ)، ویندوز سرور را انتخاب کنید؛ در غیر این صورت لینوکس معمولاً بهتر است، چون سبکتر است، مجوز رایگان دارد و برای وب، ربات، پایگاه داده و Docker استاندارد است. لینوکس با SSH و ویندوز با Remote Desktop مدیریت میشود.
تفاوت اصلی لینوکس و ویندوز سرور چیست؟
لینوکس هستهٔ متن‌باز با توزیع‌هایی مثل اوبونتو، دبیان و راکی است و بیشتر با خط فرمان مدیریت میشود. ویندوز سرور محصول تجاری مایکروسافت با رابط گرافیکی آشناست. این تفاوت، مصرف منابع، هزینه و روش کار را عوض می‌کند.
مصرف منابع و هزینه
لینوکس بدون رابط گرافیکی با ۵۱۲ مگابایت تا ۱ گیگابایت RAM هم کار می‌کند. ویندوز سرور با رابط گرافیکی معمولاً RAM و دیسک بیشتری می‌خواهد و حداقل‌های ارائهدهنده بالاتر است. مجوز ویندوز هم معمولاً در قیمت پلن حساب میشود، پس پلن ویندوز گران‌تر از لینوکس با همان مشخصات است. قیمت‌ها را از ارائهدهنده بگیرید چون تغییر می‌کنند.
مدیریت و دسترسی
- لینوکس: ورود با SSH (پورت ۲۲)، مدیریت با دستور و اسکریپت. یادگیری اولیه لازم دارد ولی خودکارسازی آن راحت است. شروع کار را در SSH چیست ببینید.
- ویندوز: ورود با Remote Desktop (RDP) روی پورت ۳۳۸۹ و کاربر Administrator؛ رابط گرافیکی دارد.
پورت RDP را بدون محافظت به اینترنت باز نگذارید؛ محدود کردن IP مبدأ، رمز قوی و به‌روزرسانی، ضروری است.
چه نرم‌افزارهایی روی کدام اجرا میشود؟
- لینوکس: وب‌سرورهای Nginx و Apache، PHP، Python، Node.js، Go، PostgreSQL، MySQL، Docker و بیشتر ابزارهای DevOps. .NET جدید هم روی لینوکس اجرا میشود.
- ویندوز: ASP.NET Framework قدیمی، SQL Server نسخهٔ ویندوزی، نرم‌افزارهای دسکتاپ که باید ۲۴ ساعته باز بمانند، و ابزارهایی که فقط ویندوزی‌اند.
امنیت و به‌روزرسانی
هر دو نیاز به به‌روزرسانی مرتب دارند. هر دو هدف حمله‌اند: در لینوکس حدس زدن رمز SSH و در ویندوز حمله به RDP رایج است. در لینوکس ابزارهای امنیت سرور لینوکس را به کار ببرید.
چگونه تصمیم بگیرم؟
- اگر نرم‌افزار الزام ویندوز دارد: ویندوز.
- اگر وبسایت، ربات، API یا پایگاه داده می‌خواهید: لینوکس.
- اگر هیچ‌کدام از خط فرمان خوشتان نمی‌آید و فقط یک برنامهٔ ویندوزی دارید: ویندوز.
- اگر مطمئن نیستید: لینوکس کوچک‌ترین هزینه و بیشترین منابع آموزشی را دارد.
برای اندازهٔ منابع انتخاب VPS مناسب را ببینید.
کدام توزیع لینوکس را بردارم؟
برای شروع، اوبونتو LTS رایج‌ترین انتخاب است و بیشترین آموزش را دارد. دبیان پایدار و سبک است. راکی لینوکس و آلما سازگار با خانوادهٔ RHELاند و بیشتر در محیط‌های سازمانی دیده می‌شوند. نسخه‌های LTS (پشتیبانی بلندمدت) را بردارید تا مدت طولانی‌تری به‌روزرسانی امنیتی بگیرید.
پشتیبان و بازیابی
در هر دو سیستمعامل پشتیبان‌گیری منظم لازم است. در لینوکس می‌توانید پوشه‌ها و پایگاه داده را با rsync یا ابزارهای مشابه بیرون از سرور کپی کنید. در ویندوز از Windows Server Backup یا اسنپ‌شات ارائهدهنده کمک بگیرید. پیش از نصب مجدد یا تغییر بزرگ، حتماً نسخه‌ای بیرون از سرور داشته باشید.
مهاجرت از یک سیستم به دیگری
انتقال مستقیم یک سرور ویندوز به لینوکس ممکن نیست؛ باید برنامه و داده را روی سیستم جدید دوباره راه بیندازید. پس انتخاب اول را با دقت انجام دهید و پیش از ساخت سرور اصلی با یک پلن ساعتی کوچک امتحان کنید.
در کلوداسنپ
کلوداسنپ سرور لینوکس را با ورود root از طریق SSH تحویل می‌دهد. در دیتاسنترهایی که ویندوز دارند، سرور ویندوز با Remote Desktop روی پورت ۳۳۸۹ و کاربر Administrator تحویل میشود، هزینهٔ مجوز در قیمت پلن هست و اولین راه‌اندازی آن چند دقیقه بیشتر طول می‌کشد. در دیتاسنترهایی که این امکان را دارند می‌توانید سیستمعامل را از صفحهٔ سرور دوباره نصب کنید. گزینه‌های هر پلن در قیمت‌ها و ربات هست.
جمع‌بندی
لینوکس برای اغلب کارهای سرور انتخاب پیش‌فرض است: سبک، رایگان و مناسب خودکارسازی. ویندوز سرور وقتی لازم است که نرم‌افزارتان به آن وابسته باشد یا رابط گرافیکی بخواهید. پیش از ساخت سرور اصلی، یک پلن ساعتی کوچک را امتحان کنید.
پرسش‌های پرتکرار
لینوکس سبکتر است؟
بله، بهخصوص بدون رابط گرافیکی.
آیا وردپرس روی ویندوز هم اجرا میشود؟
ممکن است ولی معمول نیست؛ روی لینوکس راحتتر و با منابع کمتر اجرا میشود.
ویندوز سرور مجوز دارد؟
بله و معمولاً هزینهٔ آن در قیمت پلن است. شرایط ارائهدهنده را بخوانید.
میتوانم سیستمعامل را بعداً عوض کنم؟
با نصب مجدد بله، ولی همهٔ داده پاک میشود؛ پیش از آن پشتیبان بگیرید.
کدام برای مبتدی بهتر است؟
اگر با رابط گرافیکی راحتترید ویندوز، ولی لینوکس برای یادگیری سرور استاندارد است.